In Australië is onlangs een baanbrekende maatregel goedgekeurd die sociale media voor jongeren onder de 16 jaar verbiedt. Deze wereldprimeur roept veel discussie op over de noodzaak en effectiviteit van dergelijke maatregelen. Psycholoog Thijs Launspach, die zich richt op de verslavende aspecten van sociale media, bespreekt de risico’s die jongeren lopen door het gebruik van deze platforms. Zijn standpunt is dat er echt iets moet veranderen en dat een verbod een serieuze overweging waard is.
Launspach wijst op de verslavende eigenschappen van sociale media en de impact daarvan op de mentale gezondheid van jongeren. Hij benadrukt dat hoewel veel jongeren in staat zijn om met sociale media om te gaan, er een aanzienlijk aantal is dat hier ernstige problemen door ondervindt. De risico’s zijn divers en omvatten niet alleen verslaving, maar ook negatieve effecten op sociale vaardigheden en zelfbeeld. De constante blootstelling aan een zorgvuldig gecureerde online realiteit kan leiden tot jaloezie en een verstoord zelfbeeld.
De recente beslissing in Australië houdt in dat bedrijven die sociale media aanbieden, verantwoordelijk zijn voor het naleven van het verbod. Dit betekent dat zij de verantwoordelijkheid dragen om te zorgen dat jongeren onder de 16 jaar geen toegang hebben tot platforms zoals TikTok, Instagram, Snapchat en Facebook. Deze aanpak verschilt van eerdere maatregelen die vaak gericht waren op ouders of de jongeren zelf. In plaats daarvan wordt de druk gelegd op de bedrijven, die boetes kunnen krijgen als ze niet voldoen aan de regelgeving.
Launspach stelt dat de gevolgen van overmatig gebruik van sociale media verder reiken dan alleen verslaving. Hij vraagt zich af wat de impact zal zijn op de sociale vaardigheden van jongeren die steeds meer tijd achter een scherm doorbrengen. Daarnaast wijst hij op de problemen die kunnen ontstaan door de invloed van sociale media op het zelfbeeld van jongeren. Dit is een zorg die ook door journalist Japke-d. Bouma wordt gedeeld, die aangeeft dat ze zelf ook gevolgen ondervindt van haar sociale mediagebruik.
De discussie over de noodzaak van een verbod op sociale media voor jongeren in Nederland is inmiddels in volle gang. Eerder dit jaar bleek uit een onderzoek dat 84 procent van de Nederlanders voorstander is van een minimumleeftijd voor het gebruik van sociale media. Dit geeft aan dat er een groeiende bezorgdheid bestaat over de impact van sociale media op de jongere generatie en dat er mogelijk een maatschappelijke verschuiving gaande is.
Critici van een dergelijk verbod wijzen op de vrijheid van meningsuiting en de noodzaak voor jongeren om in contact te blijven met hun peers. Maar Launspach en anderen pleiten voor een nieuwe sociale norm, vergelijkbaar met eerdere maatregelen zoals het rookverbod of de verhoging van de alcoholleeftijd. Het doel is om een signaal af te geven dat sociale media geen veilige omgeving zijn voor jongeren, waar cyberpesten en andere schadelijke invloeden veelvuldig voorkomen.
Het is duidelijk dat deze discussie niet alleen relevant is voor Australië, maar ook voor Nederland en andere landen. De impact van sociale media is een wereldwijd fenomeen, dat vraagt om een serieuze aanpak en mogelijk striktere regels om de gezondheid en veiligheid van jongeren te waarborgen. De vraag is niet of er iets moet veranderen, maar hoe deze veranderingen het beste kunnen worden geïmplementeerd in een steeds digitaler wordende wereld.
