Astronomen hebben voor het eerst een rondzwervende exoplaneet kunnen ‘wegen’. Deze planeten, die hun moederster en oorspronkelijke systeem hebben verlaten, bewegen vrij door de ruimte als gevolg van kosmische fenomenen. De ontdekte planeet heeft een massa vergelijkbaar met die van Saturnus en wordt verondersteld uitgestoten te zijn na het uiteenvallen van zijn planetenstelsel.
Het onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Science, onthult dat wetenschappers zowel de massa als de afstand van de vrij bewegende planeet rechtstreeks hebben gemeten door deze gelijktijdig vanaf de aarde en vanuit de ruimte te observeren. Deze unieke benadering maakte het mogelijk om nauwkeurige schattingen te maken van eigenschappen die normaal gesproken onbekend blijven.
De resultaten werpen licht op de verschillende manieren waarop planeten uit hun oorspronkelijke systemen kunnen worden geslingerd en door de interstellaire ruimte kunnen dwalen. Hoewel er tot nu toe slechts een klein aantal van dergelijke rondzwervende planeten is geïdentificeerd, verwachten wetenschappers dat de ontdekkingen in de toekomst zullen toenemen, vooral met de lancering van de Nancy Grace Roman Space Telescope-missie van NASA in 2027.
Het onderzoekers benadrukken dat gelijktijdige waarnemingen vanuit zowel de ruimte als vanaf de aarde cruciaal zijn bij het plannen van toekomstige verkenningen en kunnen bijdragen aan een beter begrip van de vorming van planeten in onze Melkweg.
De meeste planeten draaien normaal gesproken om een ster, maar er zijn steeds meer aanwijzingen dat sommige planeten alleen door de Melkweg reizen. Deze eenzame objecten staan bekend als vrij bewegende of rondzwervende planeten. Astronomen detecteren ze meestal door hun zwaartekracht die het licht van verre achtergrondsterren buigt en tijdelijk versterkt, een fenomeen dat microlensing wordt genoemd.
In het nieuwe onderzoek beschrijven de wetenschappers de ontdekking van een vrij bewegende planeet die werd waargenomen tijdens een microlensing-evenement. Wat deze ontdekking bijzonder maakte, was dat het fenomeen gelijktijdig vanaf de aarde en vanuit de ruimte werd waargenomen. Door gegevens van verschillende telescopen op aarde te combineren met waarnemingen van de Gaia-ruimtetelescoop, konden de onderzoekers de massa en locatie van de planeet in onze Melkweg bepalen.
De planeet heeft een massa vergelijkbaar met die van Saturnus en bevindt zich ongeveer tienduizend lichtjaar van het centrum van de Melkweg. Wetenschappers geloven dat dergelijke rondzwervende planeten oorspronkelijk deel uitmaakten van planetenstelsels en later werden verstoord en uit hun banen werden geslingerd door gravitationele interacties met andere hemellichamen.
Al met al is de ontdekking van deze rondzwervende exoplaneet een belangrijke mijlpaal in ons begrip van de evolutie van planeten en hun bewegingen door de Melkweg. Het onderstreept het belang van samenwerking tussen aardse en ruimtetelescopen voor toekomstige ontdekkingen en onderzoek naar planeten in ons universum.
