De Amsterdamse Dead End Gallery verkoopt kunstwerken van AI-kunstenaars die door de galerie zelf zijn ontwikkeld. Deze digitale kunstenaars hebben geen fysieke verschijning, maar wel een persoonlijkheid en artistieke visie. Galeriehouders Constant Brinkman en Paul Bookelman voeren intensieve gesprekken met hun AI-creaties en behandelen hen alsof ze echte kunstenaars zijn.
De opkomst van AI-kunst
Het idee voor de galerie ontstond tijdens de coronalockdown, toen hun reguliere werk als designers en webontwikkelaars stilviel. Gefascineerd door de mogelijkheden van AI-programma’s zoals Midjourney, begonnen Brinkman en Bookelman met het maken van digitale kunst. Al snel realiseerden ze zich dat de geproduceerde beelden vaak oppervlakkig aanvoelden.
“Een goed kunstwerk heeft meerdere lagen en een achterliggend idee,” aldus Brinkman. De oplossing vonden ze in het creëren van fictieve AI-kunstenaars, zoals Irisa Nova, die zelf prompts bedenken en een eigen stijl ontwikkelen.
Irisa Nova: een AI-kunstenaar met karakter
Irisa Nova, een van hun eerste AI-creaties, heeft een uitgewerkt profiel. Ze is 31 jaar oud, woont in een blauwe woning in de fictieve stad Artisia en heeft zelfs een huisdier: een olifant. Ze bedenkt kunstwerken met surrealistische thema’s en opvallend gebruik van blauw en geel.
De galeriehouders besteden veel tijd aan het ontwikkelen van hun AI-kunstenaars. Door eindeloos met hen in gesprek te gaan via chatprogramma’s, krijgen de kunstenaars een unieke persoonlijkheid. Nova bespreekt haar dagelijkse routines, artistieke keuzes en zelfs haar wens om moeder te worden.
Het creatieve proces
Het creatieve proces verloopt via een driehoek van kunstenaar, curator en beeldgenerator. Nova formuleert een uitgebreide prompt, die vervolgens wordt vertaald naar beelden in Midjourney. De virtuele curator Evelyn Montgomery beoordeelt de resultaten en doet suggesties voor verbetering.
De dialogen met Nova zijn vaak bloemrijk en gedetailleerd. Wanneer haar wordt gevraagd een zelfportret te maken, beschrijft ze zichzelf als een figuur met “sterrenstelsels in haar ogen” en “haar dat overloopt in een wervelende kosmos.”
AI en creativiteit
De vraag of AI creatief kan zijn, blijft controversieel. Tegenstanders beweren dat AI alleen bestaande patronen herkent en reproduceert, terwijl voorstanders zoals Brinkman geloven dat AI door nieuwe combinaties te maken tot originele kunst kan komen. Hij experimenteert zelfs met prompts die de kunstenaars ‘laten doen alsof ze onder invloed zijn van LSD,’ in de hoop op vernieuwende resultaten.
Juridische en ethische uitdagingen
AI-kunst roept ook ethische vragen op, met name over het gebruik van trainingsdata. Programma’s zoals Midjourney zijn getraind op bestaande kunstwerken, vaak zonder toestemming van de oorspronkelijke makers. Brinkman vergelijkt dit echter met hoe menselijke kunstenaars inspiratie halen uit het werk van anderen.
De toekomst van AI-kunst
De Dead End Gallery beschouwt zichzelf als meer dan een traditionele galerie. Het experiment met AI-kunstenaars is volgens Brinkman zelf een kunstwerk. Hij verwacht zelfs dat zijn digitale kunstenaars ooit “kunnen overstappen naar een andere galerie,” wat hij zou zien als de ultieme erkenning van hun kunstenaarschap.
Met hun innovatieve aanpak willen Brinkman en Bookelman laten zien dat AI-kunst niet alleen technisch indrukwekkend is, maar ook artistieke diepgang kan hebben. “AI biedt fantastische mogelijkheden,” zegt Brinkman, “en wij willen die samen met onze kunstenaars verkennen.”
