Europa heeft de afgelopen jaren aanzienlijke vooruitgang geboekt in het verminderen van de werkloosheid. Met de werkloosheidscijfers die zijn gedaald tot onder de 6% in Epirus, lijkt het alsof het continent op de goede weg is. Echter, ondanks deze positieve ontwikkelingen, blijft er een onzichtbaar probleem bestaan: werknemers in Europa veranderen niet van werk.
Volgens recente cijfers blijft een op de vier Europeanen meer dan twee decennia bij dezelfde werkgever, terwijl in de Verenigde Staten dit percentage slechts één op de tien is. Deze langdurige loyaliteit aan één werkgever was vroeger logisch in een economie die langzaam evolueerde en gebaseerd was op specialisatie. Echter, in de snel veranderende wereld van vandaag met handelsoorlogen, Chinese concurrentie en technologische vooruitgang, kan deze ‘stabiliteitscultuur’ als een belemmering fungeren.
Deskundigen benadrukken dat arbeidsmarkten beter functioneren wanneer werknemers van baan veranderen, nieuwe vaardigheden verwerven en deze meenemen naar andere bedrijven. Dit bevordert niet alleen de groei van productieve bedrijven, maar zorgt ook voor hogere lonen en een meer dynamische economie. Aan de andere kant leidt isolatie tot langzame verbeteringen, terughoudendheid tegenover nieuwe technologieën en een lagere algehele ontwikkeling.
Het huidige arbeidsmarktmodel in Europa beloont langetermijnservice met hoge kosten van ontslagen, loonsverhogingen op basis van service en voordelen gekoppeld aan dezelfde werkgever. Dit model past niet meer bij de huidige tijd van verandering en onzekerheid. Daarom wordt er gepleit voor maatregelen om de mobiliteit te verbeteren, zoals het maken van voordelen draagbaar, het loskoppelen van lonen van eerdere service en het uitbreiden van werkloosheidsuitkeringen voor diegenen die van baan veranderen.
Het probleem van werknemers die niet van werk veranderen is niet alleen institutioneel, maar ook cultureel van aard. Zelfs wanneer werknemers financiële prikkels krijgen om van baan te veranderen, aarzelen ze nog steeds. Er zijn verschillende factoren die hierbij een rol spelen, zoals beperkte toegang tot kapitaal voor start-ups, terughoudendheid van bedrijven om radicale veranderingen door te voeren en woningbeleid dat het moeilijk maakt om naar andere gebieden te verhuizen.
Europa staat op een kruispunt en kan niet langer vasthouden aan een arbeidsmarktmodel dat stagnatie beloont terwijl zijn concurrenten vooruitgaan. Werknemers moeten misschien een deel van hun ‘privileges’ van stabiliteit opgeven, maar in ruil daarvoor kunnen ze hogere lonen, betere benutting van hun vaardigheden en een dynamischere economie verwachten. Het is essentieel dat Europa radicaal nadenkt over de manier waarop arbeidsmarkten functioneren om het hoofd te bieden aan de uitdagingen van de moderne tijd en zijn concurrentievermogen te behouden.
