Het nieuws over de dood van Jevgeni Prigozjin bij een vliegtuigongeluk in augustus 2023 heeft velen verrast. Na zijn mislukte muiterij tegen de Russische militaire leiding gingen velen ervan uit dat de Wagner-huurlingengroep samen met hem zou verdwijnen. Echter, recent onderzoek van de Financial Times wijst uit dat Wagner niet verdwenen is, maar hervormd is en nog steeds actief is.
Hoewel de huurlingen van Wagner niet langer aan het front in Oekraïne vechten, zijn de netwerken achter de schermen nog steeds actief en dienen ze nu de Russische belangen binnen NAVO-landen. Wagner is niet langer een semi-onafhankelijk leger, maar het operationele model is flexibel en twijfelachtig en heeft de tand des tijds doorstaan.
Onder Prigozjin fungeerde Wagner als een soort hybride tussen een staat en een privéleger, waarbij het Kremlin de groep financierde en controleerde zonder dit publiekelijk toe te geven. Na de dood van Prigozjin heeft de Russische staat echter de financiering van de groep erkend en heeft geprobeerd de controle over te nemen. De structuur van Wagner is ontbonden en de strijders moeten nu nieuwe contracten tekenen bij het Ministerie van Defensie.
Het schaduwsysteem dat Prigozjin heeft opgebouwd is echter nog steeds actief. De Financial Times meldt dat delen van het Wagner-netwerk geheime operaties in Europa uitvoeren, waarbij ze economisch kwetsbare jonge mannen binnen NAVO-landen rekruteren en aanzetten tot sabotage-acties. Dit gebeurt vaak via versleutelde platforms zoals Telegram, waardoor de betrokkenheid van Rusland kan worden ontkend.
Het is belangrijk voor de NAVO om zich bewust te zijn van deze infiltratiepogingen, aangezien traditionele Russische spionagenetwerken in Europa verzwakt zijn sinds de invasie van Oekraïne. Door gebruik te maken van losse en moeilijk te traceren netwerken, probeert Moskou angst, onenigheid en onzekerheid te creëren door kleine destabiliserende daden uit te voeren. Dit onderstreept het belang van waakzaamheid en samenwerking binnen de NAVO om dergelijke dreigingen het hoofd te bieden.
