De loonkloof tussen mannen en vrouwen is een veelbesproken onderwerp in de maatschappij. Een recent onderzoek, gebaseerd op een sciencefictionroman, werpt nieuw licht op deze kwestie. Als het moederschap uit de vergelijking wordt gehaald, verdwijnt de loonkloof grotendeels. Dit komt doordat het moederschap vaak leidt tot loopbaanonderbrekingen, deeltijdwerk en veranderde prioriteiten, waardoor vrouwen minder beschikbaar zijn voor veeleisende functies. Econoom Claudia Goldin heeft aangetoond dat het moederschap bijna de hele loonkloof verklaart.
Recent onderzoek uit Scandinavische landen heeft het debat echter opnieuw aangewakkerd. Vrouwen die in-vitrofertilisatie ondergingen en wel of niet zwanger werden, vertoonden in de eerste jaren na de geboorte een inkomensachterstand. Maar tien tot vijftien jaar later werd deze kloof aanzienlijk kleiner, en in sommige gevallen zelfs omgezet in een klein voordeel voor moeders. Dit suggereert dat de aanvankelijke “schok” mogelijk niet permanent is.
Een interessante studie naar vrouwen met het Mayer-Rokitansky-Küster-Hauser-syndroom toont aan dat vrouwen zonder baarmoeder een vrijwel identiek loontraject volgen als hun mannelijke leeftijdsgenoten. Dit benadrukt dat de loonkloof grotendeels verband houdt met de biologische en sociale dimensie van het krijgen van kinderen.
De bevindingen tonen aan dat de sociale verwachtingen rondom het moederschap een beslissende rol spelen in de loonkloof tussen mannen en vrouwen. Werkgevers gaan er vaak vanuit dat vrouwen ‘aan de handrem trekken’ als er kinderen komen, wat hun keuzes en kansen beïnvloedt. Zolang deze perceptie actief blijft, zal de loonkloof waarschijnlijk blijven bestaan.
Het is dus niet zozeer dat vrouwen minder betaald krijgen omdat ze ‘kiezen’ voor het moederschap, maar omdat de maatschappij en werkgevers nog steeds bepaalde verwachtingen hebben rondom kinderopvang en de rol van vrouwen daarin. Het is belangrijk om deze sociale normen te blijven bevragen en streven naar gelijke kansen voor mannen en vrouwen in de arbeidsmarkt.
