Vier Europese staten, waaronder Polen, Estland, Litouwen en Letland, hebben Moskou beschuldigd van het uitwissen van de herinnering aan Stalins misdaden door het verwijderen van een monument in Siberië dat was opgedragen aan de slachtoffers van de geheime politie van Stalin, de NKVD. In de stad Tomsk werd het herdenkingscomplex, met onder andere de ‘Steen van Verdriet’ en een monumentale boog, van de ene op de andere dag gedemonteerd. Het gemeentehuis gaf aan dat dit werd gedaan vanwege een waarschuwing dat een nabijgelegen garage dreigde in te storten, maar later weigerde commentaar te geven.
Het Tomsk-herdenkingscomplex was gebouwd op de plaats van een massagraf van NKVD-slachtoffers, waar het voormalige gevangenisgebouw nu dienst doet als museum. Het complex was gewijd aan mensen die zijn omgekomen tijdens verschillende perioden van de Sovjetgeschiedenis, waaronder de ‘Grote Terreur’ van 1937-1938, waarbij bijna 700.000 mensen werden geëxecuteerd volgens officiële schattingen.
De ambassades van de vier Europese staten hebben krachtig geprotesteerd tegen deze barbaarse daad en eisen het herstel van de herinneringsplaats in Tomsk. Ze benadrukken het belang van het bewaren van de herinnering aan de slachtoffers, zodat de misdaden uit het verleden niet worden herhaald. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft nog niet gereageerd op deze beschuldigingen.
De verwijdering van het monument in Tomsk volgt op een besluit van het Russische Hooggerechtshof om de mensenrechtenorganisatie Memorial als ‘extremistisch’ te bestempelen. Deze organisatie werd beschuldigd van het ondermijnen van historische, culturele, spirituele en morele waarden in Rusland. President Vladimir Poetin heeft ook decreten ondertekend die de naam van de FSB-academie wijzigen en een museum in Moskou omvormen tot een museum dat zich richt op de misdaden van nazi-Duitsland tegen Sovjetburgers tijdens de Tweede Wereldoorlog.
De internationale gemeenschap kijkt met argusogen naar deze ontwikkelingen en blijft alert op de manier waarop Rusland omgaat met de herinnering aan Stalins misdaden en de slachtoffers ervan. Het behoud van de herinnering aan deze zwarte bladzijde in de geschiedenis is essentieel om ervoor te zorgen dat dergelijke gruweldaden niet opnieuw plaatsvinden.
