In december 2023 hebben wetenschappers die gegevens van Mars bestudeerden een atmosferisch fenomeen ontdekt dat tot nu toe niet bekend was op de Rode Planeet. Met behulp van instrumenten van NASA’s MAVEN-ruimtevaartuig hebben ze het Zwan-Wolf-effect geïdentificeerd, een fenomeen dat eerder alleen was waargenomen in de magnetosfeer van de aarde. Dit effect, waarbij geladen deeltjes langs magnetische structuren worden geperst, helpt de zonnewind rond de aarde af te buigen en wordt al tientallen jaren bestudeerd.
Een nieuwe studie, gepubliceerd in het tijdschrift Nature Communications, presenteert de eerste uitgebreide observaties van het Zwan-Wolf-effect in de atmosfeer van Mars. Professor Christopher Fowler van de West Virginia University, hoofdauteur van het onderzoek, was verrast door de waarnemingen van dit fenomeen, aangezien het nog nooit eerder in een planetaire atmosfeer was waargenomen.
Het Zwan-Wolf-effect werd voor het eerst ontdekt in 1976 en was tot nu toe alleen bekend in planetaire magnetosferen, niet in atmosferen. Mars heeft geen mondiaal magnetisch veld zoals de aarde, wat de interactie met de zonnewind en het ruimteweer beïnvloedt. De studie heeft het effect waargenomen in de ionosfeer diep in de atmosfeer van Mars, waar grote aantallen elektrisch geladen deeltjes aanwezig zijn.
De onderzoekers observeerden interessante fluctuaties in de magnetische veldmetingen terwijl het ruimtevaartuig de atmosfeer van Mars doorkruiste. Door waarnemingen van verschillende MAVEN-instrumenten te analyseren, concludeerden ze dat het Zwan-Wolf-effect de oorzaak was van alles wat ze hadden waargenomen.
Het begrijpen van het Zwan-Wolf-effect op Mars zal wetenschappers helpen beter te begrijpen hoe het ruimteweer de planeet beïnvloedt en nieuwe inzichten bieden in hoe dit effect zich kan voordoen op andere lichamen zonder een sterk magnetisch veld. Deze ontdekking benadrukt het belang van het begrijpen van de interactie tussen ruimteweer en Mars en kan ook helpen bij het voorspellen van hoe grote ruimteweergebeurtenissen de omgeving van de planeet kunnen beïnvloeden.
