President Donald Trump heeft recentelijk een deal gesloten met Iran en heeft benadrukt dat deze deal superieur is aan die van zijn voorganger, president Barack Obama. Trump beweert dat hij minder heeft toegegeven aan Iran en meer heeft weten te bereiken in de onderhandelingen. Echter, critici van Trump beweren dat hij juist meer heeft toegegeven en minder heeft bereikt in vergelijking met de deal van Obama.
De deal die Trump met Iran heeft gesloten is een “memorandum van overeenstemming” en geen definitief akkoord. Het document beslaat slechts anderhalve pagina met een 14-punts kader waarover wekenlang is onderhandeld. Er is een onderhandelingsperiode van zestig dagen vastgesteld om tot een volledige regeling te komen over kwesties zoals het nucleaire programma van Iran, het opheffen van sancties en de toekomst van de Straat van Hormuz.
In tegenstelling hiermee was de deal van Obama, het Gezamenlijk alomvattend actieplan (JCPOA), een uitgebreid en gedetailleerd document van meer dan 160 pagina’s. Deze deal was gericht op het beperken van de nucleaire activiteiten van Iran met strikte criteria. Trump heeft de deal uit het Obama-tijdperk in 2018 geannuleerd en heeft nu een bilaterale aanpak tussen de VS en Iran gekozen, in tegenstelling tot de multilaterale aanpak van Obama waarbij meerdere landen betrokken waren.
Wat betreft het nucleaire programma, is er een verschil tussen de twee overeenkomsten. Obama’s deal stelde strikte grenzen aan de nucleaire activiteiten van Iran om de productie van uranium van wapenkwaliteit te beperken. Trump’s interim-deal daarentegen beschrijft slechts een algemene koers richting het beteugelen van de nucleaire activiteiten van Iran, zonder specifieke toezeggingen van Teheran.
Beide overeenkomsten omvatten echter verlichting van sancties en het vrijgeven van bevroren fondsen aan Iran. Terwijl Obama geleidelijk verdere verlichting van sancties introduceerde op basis van geverifieerde stappen van Iran, heeft Trump directe opluchting geboden, waaronder vrijstellingen voor de Iraanse olie-export en de mogelijkheid van vrijgave van miljarden dollars aan bevroren fondsen, zij het vaag over de voorwaarden en timing.
Een ander belangrijk punt van discussie is de Straat van Hormuz, een cruciaal olietransportkanaal dat Iran feitelijk heeft afgesloten. Obama’s deal behandelde alleen nucleaire kwesties en vermeed andere regionale zorgen om een definitief akkoord mogelijk te maken. Trump’s memorandum daarentegen is het diplomatieke startpunt voor het beëindigen van een oorlog die hij begon en schokgolven door de wereldeconomie heeft gestuurd.
In conclusie, de deals van Trump en Obama met Iran verschillen aanzienlijk in aanpak en inhoud. Terwijl Trump beweert dat zijn deal superieur is, zijn er nog veel vragen en hindernissen die moeten worden overwonnen in de komende onderhandelingen om tot een definitieve regeling te komen. Het is belangrijk om de verdere ontwikkelingen op dit gebied nauwlettend te volgen.
