Michalis Sallas, de president van Lyktosgroup, heeft onlangs in een artikel in “Sunday’s Kathimerini” gesproken over de noodzaak om over te stappen naar een eerlijk, duurzaam ontwikkelingsmodel waarbij iedereen kan deelnemen aan de geproduceerde rijkdom. Hij benadrukt dat Griekenland een onbetwist budgettair wonder heeft bereikt door de stabiliteit van zijn openbare financiën te herstellen en het vertrouwen van zijn markten en partners te herstellen. Na jaren van bezuinigingen en budgettaire hervormingen heeft het land sterke primaire overschotten behaald, de overheidsschuld als percentage van het BBP verminderd en aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van transparantie en effectiviteit van belastingadministratie.
Echter, achter dit indrukwekkende beeld schuilen drie diepe en zorgwekkende “tragedies” die de levensvatbaarheid van deze vooruitgang bedreigen, aldus Sallas. De eerste tragedie heeft betrekking op externe onevenwichtigheden, waarbij het saldo van de lopende rekening tekort blijft vanwege de ontoereikende productieve basis van het land. De export is niet voldoende om de invoer te dekken, waardoor de economie afhankelijk blijft van externe financiering en vluchtige sectoren zoals het toerisme.
De tweede tragedie is het chronische probleem van “rode leningen” die de Griekse samenleving en economie blijven belasten. Ondanks het stabiliseren van het banksysteem blijven meer dan 500.000 leningen niet-presterend, waardoor duizenden burgers en bedrijven buiten het financiële systeem worden vastgelegd. Het oplossen van dit probleem vereist onder andere het verlagen van de rentetarieven, het invoeren van langlopende leningen en het bieden van speciale behandeling voor bepaalde leningen.
De derde en misschien wel meest corrosieve tragedie is de waardevermindering van werk en besparingen, waardoor het voor veel mensen steeds moeilijker wordt om een fatsoenlijk bestaan op te bouwen. De stijgende prijzen van activa ten opzichte van inkomens zorgen voor diepe sociale onrechtvaardigheid en onzekerheid, wat sociale spanningen en politieke instabiliteit kan versterken.
Sallas benadrukt dat het antwoord op deze uitdagingen niet alleen technocratisch kan zijn. Er is een uitgebreid strategisch plan nodig voor productieve wederopbouw, waarbij geïnvesteerd moet worden in sectoren zoals productie, landbouw, farmaceutische industrie, energie en technologie. Tegelijkertijd moet de overheid zorgen voor de bescherming van arbeid, toegang tot huisvesting, onderwijs en basisgoederen, rationalisering van belastingheffing en herstel van gelijke kansen.
De echte uitdaging ligt niet langer in het voortzetten van fiscale controle, maar in de overgang naar een eerlijk, duurzaam ontwikkelingsmodel waarbij niemand wordt achtergelaten en iedereen kan profiteren van de geproduceerde rijkdom. Als er geen actie wordt ondernomen, bestaat het risico dat het economische wonder verloren gaat in sociale spanningen en groeiende ongelijkheden. Het is aan de beleidsmakers en de samenleving als geheel om deze uitdagingen aan te gaan en te streven naar een rechtvaardiger en inclusiever economisch model.
