Europese leiders hebben onlangs een teleconferentie gehouden om te bespreken welke veiligheidsgaranties Oekraïne kunnen krijgen in het geval van een vredesovereenkomst met Rusland. Deze discussie volgde op de historische ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Oekraïense president Volodimir Zelenski, waarbij ook leiders uit het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Italië, Finland, de Europese Unie en de NAVO aanwezig waren.
Het belangrijkste onderwerp van discussie was hoe de oorlog in Oekraïne, de grootste in Europa sinds 1945, beëindigd kan worden en hoe Europa een toekomstige Russische aanval kan voorkomen. De beveiligingsgaranties die Oekraïne kan ontvangen, zullen binnen één tot tien dagen gespecificeerd en schriftelijk gestandaardiseerd worden. Ongeveer 30 landen, de zogenaamde “alliantie van bereidwilligen”, kunnen deelnemen, met een mogelijke Amerikaanse bijdrage.
De steun die Oekraïne kan ontvangen omvat onder andere fysieke aanwezigheid van troepen, informatievoorziening, luchtverdedigingsgaranties, bescherming in de Zwarte Zee en financiële steun. Verschillende Europese regeringen hebben hun bereidheid uitgesproken om deel te nemen aan een vredesmissie in Oekraïne, waarbij het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk troepen hebben aangeboden als onderdeel van een “geruststellingskracht”.
De Verenigde Staten hebben beloofd om een vredesmissie naar Oekraïne met Europees leiderschap te ondersteunen, waarbij Europese landen het grootste gewicht zullen dragen. Trump heeft aangegeven dat de VS belangrijke hulp zullen bieden, maar de omvang van de Amerikaanse bijdrage blijft nog onduidelijk. Het integreren van Oekraïne in de NAVO wordt echter als een effectieve afschrikking van een toekomstige Russische aanval beschouwd.
Wat betreft Rusland heeft president Vladimir Poetin ingestemd met de noodzaak van beveiligingsgaranties voor Oekraïne, die buiten de NAVO zullen liggen maar vergelijkbare kracht zullen hebben als artikel 5 van de NAVO. Echter, het Kremlin lijkt terughoudend te zijn over de aanwezigheid van westerse troepen in Oekraïne en het accepteren van een vredesmacht als onderdeel van een overeenkomst.
De geschiedenis leert ons dat Oekraïne in het verleden kernwapens heeft opgegeven in ruil voor internationale veiligheidsgaranties, maar dat deze garanties de agressie van Rusland niet hebben voorkomen. Daarom is het nu cruciaal dat sterkere en meer bindende garanties worden geboden om de soevereiniteit van Oekraïne te waarborgen en een toekomstige vrede te verzekeren.
