Na het “knelpuntrapport” van de Commissie over Turkije, waarin ernstige zorgen werden geuit over de voortgang van het land op het gebied van de rechtsstaat en fundamentele mensenrechten, heeft president Erdogan benadrukt dat Turkije geen ambities heeft om zijn machtspositie uit te breiden naar andere landen. Hij onderstreepte het belang van het respecteren van de soevereiniteit en internationaal recht, vooral in relatie tot zijn buurlanden.
Erdogan verklaarde dat Turkije onder geen enkele omstandigheid streeft naar het grondgebied, de soevereiniteit of de natuurlijke hulpbronnen van andere landen. Hij benadrukte dat de Turkse strijdkrachten zullen blijven bijdragen aan vrede, veiligheid en stabiliteit in overeenstemming met het internationaal recht. Erdogan benadrukte ook dat de Turkse vlag vertrouwen zal blijven wekken bij vrienden en dat de aanwezigheid van Turkse troepen op verschillende grondgebieden wordt verwelkomd door de bevolking.
Het “knelpuntrapport” van de Europese Commissie benadrukte echter de regressie van Turkije op het gebied van de rechtsstaat en grondrechten, met name de repressie van politieke tegenstanders en journalisten. De EU hekelde de verslechtering van de democratie en het afwijken van de kernwaarden van de Unie door Turkije.
De betrekkingen tussen Griekenland en Turkije blijven problematisch, ondanks enkele positieve ontwikkelingen in de communicatie en dialoog tussen de twee landen. Het voortdurende geschil over maritieme zones en soevereine rechten blijft een groot obstakel. Turkije heeft de soevereine rechten van Griekenland betwist door onder meer NAVTEX-berichten uit te geven en bezwaar te maken tegen de oprichting van mariene parken.
Het rapport wees ook op de mogelijke uitbreiding van de Griekse territoriale wateren en herinnerde aan de verklaring uit 1995 dat elke eenzijdige actie van Athene om zijn territoriale wateren uit te breiden als een casus belli zou worden beschouwd. De opname van de ‘Blauwe Thuisland’-doctrine in Turkse schoolboeken werd ook genoemd als een reden tot zorg.
Al met al tonen de recente ontwikkelingen aan dat de betrekkingen tussen Turkije en de EU, evenals tussen Turkije en Griekenland, nog steeds problematisch zijn. Het is duidelijk dat er nog veel werk aan de winkel is om deze betrekkingen te verbeteren en geschillen op een vreedzame en diplomatieke manier op te lossen.
