De wapenimport in de Europese Unie is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Volgens gegevens van het International Peace Research Institute (SIPRI) is Europa nu verantwoordelijk voor 28% van de mondiale wapenimport. Tussen 2020 en 2024 is de wapenimport uit Europese landen met 155% gestegen ten opzichte van de voorgaande periode.
Europese diplomaten benadrukken dat de Russische invasie van Oekraïne een belangrijke factor is die bijdraagt aan de herbewapening in Europa. Daarnaast speelt ook de onzekerheid over het vermogen van Europa om op Amerikaanse steun te vertrouwen sinds de terugkeer van Donald Trump aan de overkant van de Atlantische Oceaan een rol.
Europa is nu de tweede grootste importeur van militair materieel ter wereld, na Azië en Oceanië. In vergelijking met de periode 2015-2019 is het aandeel van Europa in de mondiale wapenimport aanzienlijk gestegen. Op EU-niveau staat Polen op de 14e plaats van de wereldranglijst van wapenimporten.
De druk vanuit de Verenigde Staten op de NAVO-landen om hun defensie-uitgaven te verhogen heeft geleid tot een dramatische stijging van de herbewapening in Europa. De NAVO heeft in 2014 een doelstelling van 2% van het bbp voor defensie-uitgaven vastgesteld, maar recentelijk is besloten dat elk lid in 2035 5% van het bbp moet bereiken.
De Verenigde Staten onder president Trump hebben zich strategisch teruggetrokken uit Europa en richten zich meer op de Indo-Pacifische regio. Dit heeft geleid tot een verschuiving in de geopolitieke dynamiek en tot een grotere nadruk op Europese landen om hun eigen veiligheid te waarborgen.
De herbewapening van Europa roept de vraag op wat historische figuren zoals Metternich zouden doen in de huidige geopolitieke situatie. Metternich, een bekende Oostenrijkse bondskanselier uit de 19e eeuw, zou wellicht geschokt zijn door de afhankelijkheid van Europa van niet-Europese machten zoals de Verenigde Staten. Hij zou waarschijnlijk pleiten voor een machtsevenwicht en een meer zelfstandige rol voor Europa in internationale zaken.
