Onderzoekers hebben recentelijk een belangrijke ontdekking gedaan met betrekking tot vulkanische bliksem, een fenomeen dat optreedt tijdens vulkaanuitbarstingen tussen rook- en aswolken. De intensiteit van vulkanische bliksem is buitengewoon hoog, zoals bleek uit de uitbarsting van de Hunga Tonga-Hunga Ha’apai-vulkaan in de Tonga-archipel in 2022, waarbij meer dan 2.600 blikseminslagen per minuut werden waargenomen, die tot 31 kilometer boven zeeniveau reikten.
Wat wetenschappers heeft verbaasd, is hoe een droge vulkanische pluim, bestaande uit as- en rotsfragmenten, elektrisch geladen kan worden. Normaal gesproken worden deeltjes van hetzelfde materiaal niet geladen tijdens botsingen. Een nieuw onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Nature door het Oostenrijkse Instituut voor Wetenschap en Technologie, heeft onthuld dat het ‘geheim’ schuilt in een dunne laag koolstofrijke moleculen. Wanneer siliciumdioxidedeeltjes een koolstofcoating hebben, kan elektrische lading worden overgedragen tijdens botsingen.
De hoge temperatuur en sterke opwaartse luchtstromen van een vulkanische wolk creëren de ideale omstandigheden voor het ontstaan van een elektrische lading. Dit verklaart de indrukwekkende bliksemverschijnselen die gepaard gaan met vulkaanuitbarstingen. Door het materiaal te verwarmen, kunnen voldoende koolstofhoudende moleculen in de lucht aan het oppervlak van de deeltjes blijven kleven, wat resulteert in elektrische ladingsoverdracht tijdens botsingen.
Deze recente ontdekking brengt wetenschappers een stap dichter bij het begrijpen van een van de meest spectaculaire atmosferische verschijnselen, vulkanische bliksem. Het biedt nieuwe inzichten in de fysieke processen die plaatsvinden tijdens vulkaanuitbarstingen en draagt bij aan ons begrip van de complexe interacties tussen vulkanen en de atmosfeer.
