Europese huishoudens ervaren momenteel een dubbel trauma als gevolg van recente geopolitieke gebeurtenissen, met name de Perzische Golfoorlog en de Russische invasie van Oekraïne. Uit nieuw onderzoek van de Europese Centrale Bank blijkt dat deze gebeurtenissen hebben geleid tot een ‘dubbele klap’ voor burgers, die nu kampen met herinneringen aan de post-pandemische inflatie en de energiecrisis.
De impact van deze crises op de economie wordt ook gevoeld door de consumenten. Uit het onderzoek blijkt dat de inflatieverwachtingen zijn gestegen en de verwachtingen voor economische groei zijn gedaald. Dit heeft geleid tot een situatie die bekend staat als ‘stagflatie’, waarbij consumenten hogere prijzen verwachten en lagere groei, wat een nachtmerrie is voor centrale bankiers.
Deze economische onzekerheid heeft ook geleid tot veranderingen in het consumentengedrag. Consumenten zijn selectiever geworden in hun aankopen, stellen aankopen uit en kiezen voor goedkopere alternatieven. De stijgende voedsel- en brandstofprijzen hebben consumenten angstig gemaakt en hebben geleid tot een permanent kenmerk van financiële onzekerheid in hun gedrag.
Hoewel de olieprijzen in mei met bijna 20% zijn gedaald, blijven ze nog steeds aanzienlijk hoger dan voor de recente geopolitieke gebeurtenissen. De markten zijn nog niet overtuigd dat de crisis voorbij is, en economen voorspellen dat de inflatie hoog zal blijven en huishoudens en bedrijven onder druk blijven zetten.
Het echte probleem voor de Europese economie ligt echter niet alleen bij de energieprijzen, maar ook bij de psychologische impact van deze crises op consumenten. Elke nieuwe geopolitieke crisis heeft nu een grotere impact op de verwachtingen van burgers dan voorheen, waardoor angst en onzekerheid leiden tot een vertraging in de economie.
Daarom is het van cruciaal belang voor centrale bankiers om niet alleen de olieprijzen, maar ook het consumentenvertrouwen nauwlettend in de gaten te houden. De wonden van het verleden zijn nog niet geheeld en een nieuwe crisis kan ze weer openen, waardoor de economie verder vertraagt en de financiële schade toeneemt.
