In Alberta, Canada, zijn er separatistische tendensen die momenteel de aandacht trekken. Premier Danielle Smith heeft aangekondigd dat er een referendum zal plaatsvinden over de vraag of de provincie in Canada moet blijven of dat er een tweede bindend referendum over afscheiding zal plaatsvinden. Deze aankondiging volgt op een burgerpetitie die meer dan 300.000 handtekeningen verzamelde voor afscheiding en een afzonderlijke petitie die meer dan 400.000 handtekeningen opleverde ter ondersteuning van het verblijf van Alberta in Canada.
In de olierijke provincie Alberta is een onafhankelijkheidsbeweging ontstaan, gebaseerd op het gevoel dat Ottawa Alberta negeert bij de besluitvorming. Ondanks deze tendensen blijkt uit peilingen dat een meerderheid van de inwoners van Alberta tegen afscheiding zou stemmen. Het referendum staat gepland voor 19 oktober, aldus premier Smith.
De vraag die de inwoners van Alberta volgend najaar zullen beantwoorden, is of Alberta een provincie van Canada moet blijven of dat de regering van Alberta de juridische procedure moet starten die vereist is door de Canadese grondwet om een bindend referendum te houden over de vraag of Alberta zich moet afscheiden van Canada. Premier Smith heeft aangegeven dat zij zelf voor het blijven van Alberta in Canada zou stemmen.
Het uitstellen van de zaak zou volgens de premier eenvoudigweg een zeer emotionele en belangrijke crisis verlengen, en het tot zwijgen brengen van de stemmen van honderdduizenden Albertanen die gehoord willen worden, is niet te rechtvaardigen in een vrije en democratische samenleving.
De eenheid van Canada heeft in het verleden onder druk gestaan, met name in Quebec, waar tweemaal tegen onafhankelijkheid is gestemd. Als de ‘terugtrekkings’-kant van Alberta in oktober succesvol blijkt te zijn, wacht er nog een lang en onzeker pad. Premier Mark Carney heeft aangegeven dat elke poging om zich af te scheiden van de provincie de regels moet volgen die zijn vastgelegd in de Clarity Act, de wet die in werking trad na het referendum van Quebec in 1995.
In Alberta bestaat al lang woede op Ottawa, vooral wat betreft de ontwikkeling van natuurlijke hulpbronnen. Sommige Albertanen geloven dat de federale overheid de olie- en gasindustrie van de provincie heeft benadeeld ten gunste van klimaatvriendelijke wetgeving. Daarnaast is er de overtuiging dat Alberta, met haar enorme rijkdom aan hulpbronnen, meer bijdraagt aan het land dan zij ontvangt.
Al met al blijft de situatie in Alberta spannend en complex, met het referendum als een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van de provincie en het land als geheel.
