De Europese Commissie heeft voorgesteld om de tijdelijke beschermingsstatus voor mensen die de oorlog in Oekraïne zijn ontvlucht tot maart 2028 te verlengen, met uitzondering van mannen van militaire leeftijd. Het tijdelijke beschermingsprogramma biedt ruim vier miljoen mensen de mogelijkheid om in EU-landen te wonen, werken en studeren. Sinds het begin van de grootschalige invasie van Rusland is het programma al meerdere keren verlengd en loopt het af in maart 2027, tenzij er nog een verlenging komt.
Volgens het plan van de Commissie zou de status worden verlengd tot 4 maart 2028, maar niet voor mannen met militaire verplichtingen die Oekraïne niet mogen verlaten. Mannen van 25 tot 60 jaar, die de militaire leeftijd hebben, en mannen van 23 tot 25 jaar, die op de reservelijst van het leger staan, vallen onder deze uitzondering. De beperking geldt niet voor mannen die al tijdelijke bescherming kregen voordat de nieuwe regels van kracht werden.
In een verklaring zei de Commissie dat het plan tot doel heeft om de beschermingsbehoeften te verzoenen met het vermogen van Oekraïne om zichzelf te verdedigen tegen de illegale Russische agressieoorlog. De mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa, Michael O’Flaherty, heeft echter gewaarschuwd voor een mogelijke algemene afwijzing van mannen van militaire leeftijd en benadrukt dat degenen die zich legaal kunnen afmelden voor de dienstplicht de kans moeten krijgen om hun zaak te bepleiten als gewetensbezwaarden.
Oekraïne heeft een legitieme verwachting en een wettelijk recht om dienstplicht op te leggen, maar moet dit wel binnen de regels van de wet doen, aldus O’Flaherty. Het is belangrijk om de rechten van vluchtelingen te beschermen en ervoor te zorgen dat zij niet worden gediscrimineerd op basis van hun militaire status. Het is nu afwachten hoe de Europese Commissie zal reageren op deze kwestie en of er aanpassingen zullen worden gemaakt aan het voorgestelde plan.
