De ontwikkelingen in het Midden-Oosten intensiveren zich, met Pakistaanse functionarissen die vorige week in Teheran waren om het diplomatieke proces te versnellen. Iran blijft trouw aan zijn oorspronkelijke onderhandelingskader met tien partijen, dat heeft geleid tot een formele stopzetting van vijandelijkheden. Tegelijkertijd blijven de Verenigde Staten de zeeblokkade voortzetten en dreigt president Trump met nieuwe militaire aanvallen.
Israël lijkt te streven naar een langdurige oorlog die de VS mogelijk dieper bij het conflict betrekt. Het land volgt een strategie van escalatie om Iran tot hardere reacties te dwingen, niet alleen tegen Israël, maar ook tegen Arabische staten, vooral Saoedi-Arabië. Deze escalatie zou kunnen leiden tot een bredere confrontatie tussen soennieten en sjiieten en de machtsverhoudingen in de regio veranderen.
De Golfstaten tonen verdeeldheid over de kwestie Iran, met Qatar en Oman die een meer consensuele benadering hanteren en de VS en Iran proberen te bemiddelen. Aan de andere kant steunen de VAE, Bahrein en Koeweit een confronterende aanpak en versterken ze hun samenwerking met Israël. Deze landen zijn bezorgd over mogelijke Iraanse vergeldingsmaatregelen en een toekomstige regionale veiligheidsarchitectuur die hun belangen niet volledig behartigt.
Saoedi-Arabië lijkt bereid te zijn om met Iran, China en Rusland te praten over een nieuwe regionale veiligheidsarchitectuur. Het land zoekt een evenwicht tussen escalatie en bemiddeling, confrontatie en co-existentie. Iran communiceert via proxy’s een plan om asymmetrisch te reageren op nieuwe Amerikaans-Israëlische aanvallen en concentreert zich op belangrijke doelwitten zoals de VAE, Bahrein en Koeweit.
Pakistan en de “Grote Vier” – Saoedi-Arabië, Egypte, Turkije en Pakistan – coördineren hun inspanningen tegen Iran en streven naar gezamenlijke afschrikking en veiligheidssamenwerking tegen Israël. Pakistan wil een grotere rol spelen in West-Azië en profiteren van zijn relatie met China. Ondanks hun verschillende agenda’s delen alle actoren een gemeenschappelijke basis van indamming van Israël en versterking van betrokkenheid van grootmachten in de regio.
De Verenigde Staten staan onder druk van Israël en hebben moeite om hun strategische doelstellingen te bereiken. De VS hebben nog niet opnieuw de oorlog hervat vanwege beperkingen zoals Iraanse escalatie, uitputting van hun arsenaal en betrokkenheid van China en Rusland. Deze omstandigheden markeren een verschuiving naar een multipolaire wereld, waarin de VS niet langer unilateraal kunnen handelen.
Deze oorlog in het Midden-Oosten is van cruciaal belang voor het begrijpen van het opkomende internationale systeem. Beslissingen worden in realtime genomen en het conflict kan ons meer leren over de aard van dit nieuwe systeem dan we op dit moment kunnen voorspellen. Het blijft een uiterst onvoorspelbare situatie die de geopolitieke dynamiek in de regio zal beïnvloeden.
