Een van de meest kritieke levenslijnen van de oliemarkt ter wereld kreeg deze week een klap, waardoor de vrees voor een nieuwe verstoring van de aanvoer toenam, omdat de oorlog met Iran de energiestromen al onder druk heeft gezet. Deze pijpleiding is niet zomaar een stukje infrastructuur. Het is de afgelopen weken een belangrijke ‘reddingslijn’ voor de internationale markten geworden, omdat het de belangrijkste ‘bypass’ is voor de Straat van Hormuz – de zeecorridor waar onder normale omstandigheden ongeveer 15 miljoen vaten olie per dag doorheen gaan.
Na het besluit van Teheran om de doorvaart van tankers door de Straat drastisch te beperken, is het belang van de pijpleiding enorm toegenomen. De Oost-West-pijpleiding verbindt de olievelden van Oost-Saoedi-Arabië met de Rode Zeehaven Yanbu en biedt een alternatieve route naar internationale markten zonder dat u door de betwiste locatie hoeft te gaan. Saoedische Aramco had al actie ondernomen om miljoenen vaten door de pijpleiding te leiden in een poging de gevolgen van de crisis in de Perzische Golf te beperken. Op volle capaciteit kan de pijpleiding tot 7 miljoen vaten per dag vervoeren – bijna de helft van de hoeveelheid die normaal door de Straat gaat.
De aanval van deze week trof echter precies dit cruciale ‘tegengewicht’. Volgens informatie van het Saoedische ministerie van Energie hebben stakingen bij een belangrijk pompstation de stroom met ongeveer 700.000 vaten per dag verminderd. Ondertussen hebben aanvullende aanvallen op andere faciliteiten de productiecapaciteit verder verminderd, waardoor honderdduizenden vaten uit de dagelijkse voorraad zijn gehaald. De klap is niet alleen van technische aard, maar ook van zeer strategische aard. Omdat het laat zien dat zelfs alternatieve routes, die voorheen als veilig werden beschouwd, nu gevaarlijk zijn.
In deze omgeving wordt energiezekerheid een bewegend doelwit. Er wordt van de markten gevraagd om niet alleen het aanbodverlies te prijzen, maar ook het groeiende geopolitieke risico dat met elk vat olie gepaard gaat. De aanval op de Oost-West-pijplijn benadrukt een breder feit: de crisis beperkt zich niet langer tot één enkel drukpunt. Van de Straat van Hormuz tot de onshore-infrastructuur van Saoedi-Arabië: de hele toeleveringsketen is blootgesteld. En hoe langer deze onzekerheid voortduurt, hoe meer de oliemarkt zich verwijdert van de normaliteit en in de richting van een nieuw regime beweegt waarin geopolitieke instabiliteit niet de uitzondering is – maar de regel.
