Een recente studie gepubliceerd in het tijdschrift Nature heeft aangetoond dat onze tanden een evolutionair product zijn van de “afscherming” van vissen die 465 miljoen jaar geleden leefden in de zeeën van de aarde. Deze vissen bestaan vandaag niet meer, maar hun genetische overblijfselen zijn terug te vinden in het sensorische weefsel dat ontdekt is in oude visextruders. Dit sensorische weefsel is gekoppeld aan dezelfde “genetische toolbox” die menselijke tanden produceert.
Yara Harryi, een paleontoloog en evolutionair bioloog aan de Universiteit van Chicago, legt uit dat tanden zelfs buiten de mond sensorisch vermogen kunnen hebben. De onderzoekers begonnen hun zoektocht naar de oorsprong van menselijke tanden door fossielen te bestuderen uit de Camvria en de Ordovi-periode, ongeveer 541 miljoen tot 443 miljoen jaar geleden. Een belangrijk kenmerk van gewervelde dieren is de aanwezigheid van dentine, een verkalkt weefsel net onder het glazuur in menselijke tanden.
Met behulp van computertomografie met hoge resolutie onderzochten de onderzoekers Anatolepis Heintzi, een kaakvrije vis die wordt beschouwd als een van de eerste soorten vis. Ze ontdekten structuren die leken op dentine -gevulde middelen, die eerder werden geassocieerd met zintuiglijke organen in krabschelpen dan met tanden. Dit leidde tot de conclusie dat A. Heintzi eigenlijk een oude ongewervelde geleedpotige was, geen gewervelde vis.
De verduidelijking van de categorisatie van A. Heintzi leidde tot het idee dat oude gewervelde dieren en oude geleedpotigen hetzelfde gemineraliseerde weefsel produceerden om hun omgeving te voelen. Uiteindelijk evolueerde dit weefsel in dentine, het materiaal waaruit onze gevoelige tanden bestaan. De studie ondersteunt het idee dat sensorische structuren minstens 460 miljoen jaar geleden zijn geëvolueerd en dat dieren later in de evolutie dezelfde genetische toolbox gebruikten om tanden te maken.
Door deze evolutionaire lens te bekijken, kunnen we begrijpen waarom menselijke tanden grote gevoeligheid hebben. De oorsprong van tanden in de sensorische afscherming van vroege gewervelde dieren werpt licht op de evolutie van dit belangrijke aspect van ons lichaam. Het onderzoek benadrukt de verbinding tussen onze tanden en de verre voorouders die miljoenen jaren geleden leefden, en werpt een nieuw licht op de complexiteit van de evolutie van het menselijk lichaam.
