China heeft zich onverwachts ontwikkeld tot een toezichthouder van de energiecrisis door een scherpe ‘rem’ op de olieprijzen te zetten, waardoor Europa behoed werd voor een nachtmerriescenario van nog duurdere brandstoffen. Een grote golf olie uit het Midden-Oosten is op weg naar Europa, waarvan verwacht wordt dat deze volgende maand zal arriveren. Deze gebeurtenis is een tastbaar voorbeeld van hoe de daling van de Chinese import andere landen helpt om te gaan met de ongekende verstoring van het aanbod als gevolg van de oorlog met Iran.
Minstens zes supertankers, met in totaal twaalf miljoen vaten ruwe olie uit de Verenigde Arabische Emiraten en Oman, zijn al onderweg naar Noordwest-Europa. De meeste ladingen zullen daar gelost worden, volgens oliemarktfunctionarissen uit de twee landen. Tegelijkertijd heeft een olietanker aangegeven dat hij vanuit Irak naar Rotterdam vaart.
Toen de oorlog uitbrak, probeerden handelaren aanvankelijk lading veilig te stellen uit alternatieve bronnen buiten de Perzische Golf. De markt kalmeerde echter snel toen duidelijk werd dat China, de grootste importeur, zijn eigen aankopen scherp aan het terugschroeven was. Dit voorkwam een verdere stijging van de olieprijzen en bood andere landen toegang tot ladingen die anders naar China zouden zijn gegaan.
De redenen achter de Chinese ‘rem’ op de import zijn onder andere het benutten van enorme reserves, het verminderen van de binnenlandse vraag naar brandstof, de explosieve opkomst van elektrische voertuigen (EV’s), en beperkingen op raffinaderijen en export.
Decennia lang heeft Europa slechts een klein deel van zijn ruwe olie uit het Midden-Oosten gehaald, met een verschuiving naar nauwere aanvoerbronnen en een toename van de import uit de VS. De export uit Oman wordt beschermd tegen de oorlog met Iran omdat de havens van het land buiten de Perzische Golf liggen. Een deel van de ruwe olie uit de VAE die voor Europa bestemd is, komt ook uit havens buiten de Golf.
Deze buitengewone stromen waren het gevolg van een zeldzame handelsarbitrage die ontstond toen China zich terugtrok. De premie op Brent-futures ten opzichte van ruwe olieswaps in Dubai steeg, waardoor aan Dubai gekoppelde oliesoorten aantrekkelijker werden voor raffinaderijen in Europa.
China heeft zijn aankopen van ruwe olie uit Oman en de VAE scherp teruggeschroefd, waardoor andere landen toegang kregen tot ladingen die anders naar China zouden zijn gegaan. Europese raffinaderijen importeerden voorheen slechts beperkte hoeveelheden ruwe olie uit het Midden-Oosten, voornamelijk uit Saoedi-Arabië en Irak.
Kortom, de Chinese ‘rem’ op de import van ruwe olie heeft Europa geholpen om de pijn van dure olie te verzachten en de impact van de energiecrisis te verzachten. China’s acties hebben andere landen de mogelijkheid geboden om te profiteren van beschikbare ladingen en hebben bijgedragen aan het stabiliseren van de olieprijzen in een tijd van grote onzekerheid op de energiemarkten.
