Terwijl de diplomatie van Trump alarmerende vragen over Azië oproept als Amerika een geloofwaardige veiligheidsgarant zal blijven in de Indo-Pacific, de waarschuwing van de Japanse premier Fumi Kisida in februari 2022, toen hij in Azië werd vastgehouden, verwerft het een donkerdere betekenis. Tijdens de Shangri-La Dialoog-Azië’s beste verdedigende top- in juni 2022, betoogde Kisida dat “Het Oekraïne van vandaag is misschien Oost -Azië van morgen.”
Zijn verklaring was duidelijk: aangezien Europa wordt geconfronteerd met de Russische agressie, zo wordt Azië opgeroepen om de groeiende agressie van China onder ogen te zien. Maar de omkering van het beleid van voormalig president Joe Biden voor Oekraïne door Trump, laat de Aziatische landen blootgesteld en benadrukt de kwetsbaarheid van de geostrategische fantasieën van Amerika, zoals het buitenlands beleid meestal opmerkt.
Nu dringt de voormalige Amerikaanse president Donald Trump de Oekraïense president Volodimir Zelenski aan om een vreedzame vredesovereenkomst te sluiten, terwijl de Europese bondgenoten eisen om te voldoen. Als Moskou geweld mag gebruiken om territoriale winst zonder gevolgen te waarborgen – en zelfs extra gebieden te geven zoals Trump en zijn uitvoerende Poetin lijken te suggereren – dan hebben de buren van China alle redenen om zich zorgen te maken.
Met het begin van de oorlog in Oekraïne, was Japan niet alleen beperkt tot het ondersteunen van de oppositie van de westerse wereld tegen Moskou, maar was ook actief betrokken. In de oproep van Washington namen Tokyo, Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Korea deel aan de NAVO-conferentie in Madrid in 2022, waaruit blijkt dat hun bereidheid om transatlantische veiligheid in prioriteiten te integreren. Deze optie wordt nu als fout beschouwd.
De “profetische” houding van landen zoals China, India en de meeste Zuidoost-Azië-landen die de Russische invasie vandaag direct hebben vermeden, lijkt profetisch. Terwijl Washington van koers verandert en compromissen met Moskou zoekt ten koste van Oekraïne, kunnen de bovengenoemde landen terecht beweren dat hun strategie correct was.
Tegelijkertijd zijn de demonen die Azië op het gebied van beveiliging pesten alleen maar verslechteren. De macht van China in zijn gebied overschaduwt die van Rusland in Europa. In tegenstelling tot Rusland, gelegen aan de grenzen van Europa, staat China in het centrum van Epirus en deelt lange landgrenzen en strategische wateren met veel staten. Hoewel Beijing de meeste territoriale verschillen heeft opgelost, inclusief die met Rusland, blijft het claims claimen tegen Bhutan en India. Daar rijst de vraag: zal het in de verleiding komen om agressiever zijn soevereiniteit in de regio Himalaya te claimen?
In het maritieme gebied zijn er nog grotere zorgen. De controverse van China in Oost- en Zuid-China is al tientallen jaren aan de gang. De erosie van de regel die het gebruik van geweld verbiedt om van grens te veranderen in het geval van Oekraïne, kan Beijing aanmoedigen. Taiwan, al onder toenemende druk na Beijing unilateraal bezette Hong Kong, loopt in het bijzonder risico. Een vredesakkoord in Oekraïne dat Russische bijlagen zal belonen, zal waarschijnlijk de agressieve houding van China aanmoedigen.
Maar Beijing heeft ook reden om zich zorgen te maken. Trump heeft Rusland en China ‘natuurlijke vijanden’ beschreven en heeft Biden ervan beschuldigd dat hij tot een grotere aanpak heeft geleid. Hoewel de “onbeperkte” samenwerking tussen Poetin en de Chinese president Xi Jing waarschijnlijk niet instort, de bewegingen van Trump zouden Moskou en de VS grotere ruimte kunnen laten voor onderhandelingen met Beijing onder hun eigen voorwaarden. In tegenstelling tot Europa, dat profiteert van institutionele “kussens” zoals NAVO en de EU, werken geallieerde landen in Azië in bilaterale of informele context. Op basis hiervan en aangezien Trump ervoor koos om te onderhandelen over de toekomst van Oekraïne niet alleen door Europeanen te omzeilen, maar ook om hen te dwingen de overeenkomst te accepteren, zijn de Aziatische landen extreem blootgesteld aan wijzigingen in het beleid van Washington.
