Een recent artikel gepubliceerd in het tijdschrift “Nature” heeft nieuwe inzichten gebracht in de oorsprong van Europeanen door middel van genetisch onderzoek. Het onderzoek onthulde complexe interacties tussen oude bevolkingsgroepen in Noordwest-Europa en werpt licht op de inwoners en cultuur van het Europese continent.
Vroeger werd gedacht dat Europa werd bevolkt door drie grote migratiegolven vanuit het oosten. De eerste kolonisten waren jager-verzamelaars die ruim 40.000 jaar geleden arriveerden, gevolgd door landbouwpopulaties uit Anatolië tijdens het Neolithicum zo’n 9.000 jaar geleden. Een laatste grote migratiegolf begon ongeveer 5.000 jaar geleden met de komst van de touwaardewerkcultuur naar Europa.
Deze touwaardewerkcultuur, gerelateerd aan de Yamnaya-beschaving van de steppe, bracht een genetisch profiel naar Europa dat voorheen vrijwel afwezig was. De meeste Europeanen van vandaag stammen af van deze drie groepen, maar het beeld blijkt veel complexer te zijn dan eerder gedacht.
Een recente wetenschappelijke studie, uitgevoerd in samenwerking met onderzoekers uit de VS en heel Europa, heeft de oorsprong van prehistorische populaties in België en Nederland onthuld. De studie identificeerde ook de bronpopulatie van een laat-neolithische migratie naar Groot-Brittannië, die leidde tot de vervanging van 90% van de Britse neolithische boeren.
Door het analyseren van genomen van neolithische menselijke resten in België en bredere gebieden in West-Europa, hebben wetenschappers ontdekt dat late neolithische mensen in België minstens 50% lokale afkomst hadden van jager-verzamelaars, naast de verwachte oostelijke agrarische afkomst. Interessant genoeg vertoonden vroege neolithische monsters uit Nederland bijna 100% afstamming van jager-verzamelaars.
De studie toonde ook aan dat de kennis van landbouw via vrouwen werd geïntroduceerd in jager-verzamelaarsgemeenschappen in de wetlands van de Rijn en de Maas. Dit ondersteunt een theoretisch model voor de verspreiding van de Neolithische revolutie, waarbij huwelijksallianties en handelsbetrekkingen een cruciale rol speelden.
Al met al tonen deze recente bevindingen aan dat het genetische landschap van Europa gecompliceerder is dan voorheen gedacht. Door archeologie en oude DNA-analyses komen steeds meer gedetailleerde aspecten van de Europese prehistorie aan het licht, en de toekomst belooft nog meer onthullingen op dit gebied.
